Debaty sejmoweq890 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie kompleksowego programu restrukturyzacji rolnictwa

   Odpowiadając na interpelację pana posła Bogdana Lewandowskiego przekazaną przy piśmie z dnia 23 marca 1998 r. (znak SPS-0202-352/98) w sprawie kompleksowego programu restrukturyzacji rolnictwa, uprzejmie informuję, że dokument stanowiący koncepcję polityki rolnej został opracowany i będzie prezentowany na najbliższym posiedzeniu Sejmu. Dokument ten ma charakter otwarty, jego integralną częścią będą strategie cząstkowe uszczegółowiające część realizacyjną oraz akty prawne o znaczeniu systemowym, które będą sukcesywnie przygotowywane. Dotychczas opracowano:    - program ˝Wielofunkcyjny rozwój wsi˝, stanowiący strategię cząstkową, którego podstawowym celem jest tworzenie warunków do powstania nowych miejsc pracy przy wykorzystaniu środków z różnych źródeł krajowych i zagranicznych. Założono w nim, że nakłady finansowe będą przeznaczane nie tylko na podejmowanie pozarolniczej działalności gospodarczej, ale na rozwój infrastruktury technicznej i społecznej oraz na kształcenie ludności rolniczej i wiejskiej dla powiększenia ich szans pracy w innych zawodach. Tempo realizacji programu wyznaczać będą możliwości finansowania, w tym pozyskanie środków przedakcesyjnych,    - założenia w zakresie rozwoju rolnictwa, gospodarki żywnościowej i obszarów wiejskich na 1999 r. jako część dokumentu ˝Założenia społeczno-gospodarcze na 1999 r.˝ stanowiącego podstawę do opracowania projektu budżetu na 1999 r.,    - programy określające priorytety dostosowawcze do integracji z UE. Mają one na celu przyspieszenie przemian w rolnictwie, a jednocześnie stanowić będą podstawę do ocen przez Komisję Europejską postępu w dostosowaniach polskiego sektora rolnego oraz uruchomienia środków przedakcesyjnych. Programy te dotyczą:    1) ustanowienia i wdrożenia spójnej polityki strukturalnej w rolnictwie i rozwoju obszarów wiejskich. W programie uwzględniono zarówno instrumenty o charakterze socjalnym, jak i gospodarczym, co pozwoli na rzeczywistą przebudowę rolnictwa,    2) wdrożenia wymogów fitosanitarnych i weterynaryjnych. Bez określenia jednolitych zasad i monitorowania ich nie może być mowy o wzroście eksportu i integracji z UE, która przywiązuje do tych spraw szczególnie dużą wagę,    3) unowocześnienia zakładów przetwórczych, zwłaszcza mleczarskich i mięsnych. Zawiera on kompleksowy zestaw działań, poczynając od pozyskania surowców rolnych poprzez przetwórstwo aż do organizacji rynków zbytu i dostosowań standaryzacyjnych, które mają zwiększyć konkurencyjność polskiej produkcji,    4) instytucjonalnego dostosowania do wdrożenia w Polsce Wspólnej Polityki Rolnej. Wymaga on stworzenia struktur na wszystkich szczeblach administracyjnych dla zarządzania i kontroli WPR.    Odpowiadając na pytanie pana posła dotyczące systemu kredytów preferencyjnych funkcjonujących w 1998 r. informuję, że zakres i sposoby wsparcia procesów produkcyjnych i inwestycyjnych, realizowanych za pośrednictwem Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zweryfikowano zgodnie z naczelną zasadą kierowania środków bezpośrednio do gospodarstw i inwestorów oraz zmniejszając zyski dla pośredników i banków kredytujących. Utrzymano, mimo skumulowania zobowiązań z tytułu udzielonych kredytów preferencyjnych przez ostatnie 4 lata, linie kredytowe cieszące się największym powodzeniem oraz kredyty związane z usuwaniem skutków klęsk żywiołowych, a zwłaszcza ubiegłorocznej powodzi.    Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 25 listopada 1997 r. (DzU nr 145, poz. 972) zmniejszono koszt kredytów inwestycyjnych z dopuszczalnej 1,50 stopy redyskonta weksli przyjmowanych przez NBP do maksymalnie 1,25, a przy kredytach bieżących z 1,20 do 1,15 ustawą z dnia 4 grudnia 1997 r. (DzU nr 158, poz. 1044). Pozwoliło to na wygospodarowanie niewielkich środków na wsparcie budowy infrastruktury technicznej na wsi (dróg, wodociągów i kanalizacji), która wobec wyczerpania pożyczki Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju ASAL 300 byłaby pozbawiona pomocy ze źródeł centralnych. Dzięki środkom uzyskanym z pożyczki ASAL 300 możliwe było uruchomienie nie oprocentowanych pożyczek na finansowanie pozarolniczych przedsięwzięć gospodarczych, tzw. małą przedsiębiorczość. Była to bardzo atrakcyjna forma wspierania tworzenia nowych miejsc pracy, skierowana do osób fizycznych i prawnych prowadzących lub podejmujących działalność gospodarczą na terenach wiejskich. Kwota pożyczki wynosiła 10 tys. zł w przeliczeniu na jedno tworzone miejsce pracy i nie mogła przekroczyć 60 tys. zł dla jednego podmiotu gospodarczego. Maksymalny okres spłaty pożyczki wynosił 3 lata, z możliwością karencji w okresie nie dłuższym niż 12 miesięcy od daty jej uzyskania.    Ogółem banki udzieliły na ten cel 4403 pożyczki wspierające rozwój małej przedsiębiorczości na terenach wiejskich na ogólną kwotę 150,9 mln zł, co umożliwiło utworzenie ok. 15,2 tys. miejsc pracy. Kontynuowanie udzielania pożyczek w roku bieżącym jest niemożliwe z uwagi na ograniczone środki, jakimi w 1998 r. dysponować będzie Agencja Restrukturyzacji i Mode-rnizacji Rolnictwa. Również w warunkach koniecznej i traktowanej jako pierwszoplanowe zadanie odbudowy urządzeń na terenach dotkniętych powodzią realizacja infrastruktury na pozostałych terenach, bez pozyskania pożyczki podobnej jak ASAL, nie będzie możliwa w liczącym się rozmiarze. Dlatego też czynione są starania o pozyskanie środków z zewnątrz na ten cel, a także na wsparcie tworzenia nowych miejsc pracy na wsi. Przewiduje się uzyskanie kredytu zagranicznego w II półroczu 1998 r.    W bieżącym roku planowane jest uruchomienie ze środków Funduszu Pracy pożyczek na tworzenie nowych miejsc pracy dla bezrobotnych zamieszkałych na terenie gmin wiejskich i miejsko-wiejskich, a także miast do 20 tysięcy mieszkańców. Ustawą z dnia 21 lutego 1997 r. o zmianie ustawy o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz o zmianie niektórych ustaw (DzU nr 41, poz. 255), dokonana została między innymi zmiana w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (DzU z 1997 r. nr 25, poz. 128 z późn. zm.). Zgodnie z wprowadzoną zmianą środki Funduszu Pracy mogą być przekazywane Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w celu udzielania pożyczek na utworzenie miejsc pracy dla bezrobotnych zamieszkałych na terenie gmin wiejskich, miejsko-wiejskich, a także w miastach do 20 tys. mieszkańców. Obecnie trwają prace legislacyjne nad projektem rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad udzielania tych pożyczek, wysokości ich oprocentowania i warunków spłaty oraz rozliczania się Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z otrzymanych na ten cel środków.    Z uwagi na trwające uzgodnienia resortowe trudno jest aktualnie przesądzić, jakie zasady będą obowiązywały przy udzielaniu ww. pożyczek. Niemniej jednak przygotowane projekty zakładają ich niskie oprocentowanie (prawdopodobnie na poziomie 7-8% rocznie), co spowoduje, że ta forma pomocy państwa może mieć istotne znaczenie w procesie zwalczania bezrobocia i może przyczynić się do rozwoju małej przedsiębiorczości na terenach wiejskich.    Mimo trudności finansowych utrzymano w 1998 r. dopłaty do kredytów na przedsięwzięcia inwestycyjne tworzące nowe, stałe miejsca pracy w działalnościach pozarolniczych na terenach gmin wiejskich i miejsko-wiejskich realizowane za pośrednictwem Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Uznano, że ta forma pomocy państwa ma priorytetowe znaczenie dla rozwoju obszarów wiejskich, szczególnie w warunkach braku możliwości udzielania nie oprocentowanych pożyczek na ten cel, a ponadto cechuje ją duża efektywność. Adresatami kredytu są osoby fizyczne i prawne prowadzące lub podejmujące działalność gospodarczą na terenach gmin wiejskich i miejsko-wiejskich. Kwota kredytu objętego dopłatami nie może przekroczyć 60% wartości nakładów inwestycyjnych na przedsięwzięcie (nie więcej niż 2 mln zł), przy czym w wyniku realizacji inwestycji musi nastąpić wzrost zatrudnienia co najmniej o jedną osobę na każde 25 tys. zł udzielonego kredytu. Maksymalny okres, na jaki może być udzielony kredyt, wynosi 6 lat, z możliwością karencji w spłacie do 1 roku. Oprocentowanie dla kredytobiorcy ustalone jest w wysokości 0,75 stopy redyskonta weksli, aktualnie - 15,31%. Służby rolne i szkoły rolnicze prowadzą wspierane z budżetu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa szkolenia na rzecz przygotowania do rozpoczęcia działalności na własny rachunek przez ludność rolniczą i wiejską. Kontynuowane jest także współfinansowanie przez Agencję przedsięwzięć w zakresie podnoszenia kwalifikacji zawodowych rolników, doradztwa i informacji w rolnictwie.    Tworzeniu nowych miejsc pracy w rolnictwie i jego otoczeniu służy także uruchomiona linia kredytowa na utworzenie lub urządzenie gospodarstwa rolnego w ramach realizacji zaakceptowanego przez ministrów: rolnictwa i gospodarki żywnościowej oraz finansów programu osadnictwa rolniczego na gruntach skarbu państwa. Z preferencyjnych kredytów mogą skorzystać osoby fizyczne prowadzące lub podejmujące działalność na nieruchomościach rolnych wytypowanych do programu przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa. Oprocentowanie dla kredytobiorców ustalone zostało w wysokości 0,25 stopy redyskonta weksli, aktualnie - 6,13%. Program jest nadal realizowany.    Szczególne znaczenie w działaniach na rzecz łagodzenia skutków bezrobocia wśród byłych pracowników sektora rolnictwa państwowego ma aktywna polityka Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa w zakresie wspierania działalności gospodarczej i tworzenia nowych miejsc pracy. Do najważniejszych instrumentów oddziaływania Agencji należą:    1. Zachowanie istniejących miejsc pracy w procesie restrukturyzacji nieruchomości Zasobu WRSP poprzez zawieranie umów dzierżawy z klauzulą przewidującą obowiązek zatrudniania przez dzierżawcę na dotychczasowych warunkach określonej liczby pracowników (na ogół przez okres 2 lat).    2. Stosowanie licznych udogodnień i preferencji dla tych podmiotów i osób, które wykorzystując grunty i obiekty Zasobu WRSP tworzą nowe miejsca pracy. Wymienić tu można objęcie preferencjami w procedurach przetargowych spółek pracowników, stosowanie kryterium wielkości zatrudnienia przy wyborze oferty przetargowej, rozkładanie na korzystne raty (do 15 lat) należności z tytułu sprzedaży nieruchomości, jeżeli nabywca tworzy na nabytym mieniu nowe miejsca pracy. Istnieje także możliwość zwolnienia dzierżawcy z opłat czynszowych na okres nie dłuższy niż pięć lat w przypadku realizacji inwestycji tworzących nowe miejsca pracy.    W wyniku ww. działań w latach 1996-1997 zatrudnienie w gospodarstwach organizowanych na nieruchomościach Zasobu WRSP wzrosło o 11,9 tys. osób.    3. Współpraca z instytucjami, fundacjami i organizacjami lokalnymi uczestniczącymi w procesach aktywizujących środowisko wiejskie, w tym byłych pracowników ppgr.    Agencja razem z Ministerstwem Pracy i Polityki Socjalnej, Krajowym Urzędem Pracy oraz wojewódzkimi i rejonowymi urzędami pracy realizuje zawarte w dniu 6 stycznia 1995 r. Porozumienie w sprawie współdziałania w zakresie łagodzenia bezrobocia wśród byłych pracowników ppgr. W ramach tego porozumienia wytypowane zostały obiekty Zasobu WRSP nadające się do wykorzystania w celu uruchomienia działalności gospodarczej. Podejmujący działalność gospodarczą w tych obiektach mogą ubiegać się pożyczki z Funduszu Pracy z poręczeniem przez AWRSP do 50% ich wysokości. Ponadto w oparciu o rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 15 listopada 1995 r. Agencja we współpracy z urzędami pracy utworzyła kilkanaście programów specjalnych pozwalających na zatrudnienie byłych pracowników ppgr w najbardziej zagrożonych bezrobociem gminach.    Od 15 stycznia 1996 r. Agencja uczestniczy w Pilotażowym programie zmniejszenia bezrobocia na wsi, koordynowanym przez Ministerstwo Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Program realizowany jest na terenie 48 gmin i obejmuje: zatrudnianie bezrobotnych przy pracach publicznych i interwencyjnych, udzielanie pożyczek na rozpoczęcie działalności na własny rachunek, kierowanie bezrobotnych na szkolenia. Niezależnie od tego przedstawiciele oddziałów terenowych Agencji uczestniczą w komisjach ds. programu osłonowo-aktywizującego dla byłych pracowników pgr koordynowanego przez Ministerstwo Pracy i Polityki Socjalnej uruchomionego w 9 województwach (koszalińskim, słupskim, pilskim, elbląskim, gorzowskim, krośnieńskim, olsztyńskim, suwalskim i wałbrzyskim). Program ten polega na aktywizacji zawodowej aktualnych i potencjalnych klientów pomocy społecznej, między innymi poprzez użyczanie działek ziemi pod uprawę, zakup narzędzi i inwentarza oraz inicjowanie innego rodzaju działalności gospodarczej.    W listopadzie 1995 r. Komisja Unii Europejskiej przyznała w ramach pomocy bezzwrotnej kwotę 4 mln ECU na Fundusz Aktywizacji Bezrobotnych zarządzany przez Agencję. Na obszarze województw objętych działaniem Funduszu (głównie w rejonach o największej koncentracji byłych ppgr) utworzonych zostało, w wyniku realizacji projektów gospodarczych sfinansowanych z tych środków, ponad 3,5 tys. nowych miejsc pracy.    Niezależnie od udziału we wspomnianych już wyżej programach aktywizacji bezrobotnych Agencja współtworzy organizacyjnie i wspiera finansowo programy lokalne, nastawione na pobudzenie inicjatywności i kształtowanie lokalnego rynku pracy. Można m.in. wymienić specjalne programy dla gmin rejonu Nidzicy, Działdowa i Biłgoraju, których jedną z cech jest zakładanie funduszy poręczeniowych dla pracodawców tworzących miejsca pracy dla bezrobotnych byłych pracowników ppgr, dzięki którym zatrudniono już ok. 300 osób.    4. Prowadzenie lub współorganizowanie szkoleń podnoszących kwalifikacje byłych pracowników ppgr i członków ich rodzin (szkolenia w zakresie przedsiębiorczości i zdobywanie nowych kwalifikacji).    Agencja dokonuje systematycznie analizy i badania z zakresu poziomu bezrobocia wśród byłych pracowników ppgr w celu lepszego rozeznania postaw bezrobotnych, ich oczekiwań i możliwości podjęcia działalności na własny rachunek. Zgodnie z zawartym porozumieniem pomiędzy Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa i Instytutem Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN w 1998 r. będą one przeprowadzone w kilku województwach o największym nasileniu bezrobocia popegeerowskiego.    Omówione wyżej działania realizowane są niezależnie od programów rządowych, które powstały i są realizowane przy współudziale resortu rolnictwa. Należą do nich: Program promowania produktywnego zatrudnienia i przeciwdziałania bezrobociu, Promocja aktywności zawodowej młodzieży, Program wspierania rozwoju instytucji na rzecz transferu technologii, Małe i średnie przedsiębiorstwa w gospodarce narodowej.    Ponadto w 1996 r. rozpoczęto realizację programu celowego Medium zorientowanego na tworzenie miejsc pracy dla niepełnosprawnych mieszkańców wsi i miasteczek liczących do 5 tys. mieszkańców. Objęto nim dotychczas 12 województw: bialskopodlaskie, białostockie, chełmskie, elbląskie, koszalińskie, lubelskie, łomżyńskie, olsztyńskie, ostrołęckie, słupskie, suwalskie i zamojskie.    Zespół Zadaniowy ds. Polityki Regionalnej w Polsce oraz Zespół Zadaniowy ds. Polityki Strukturalnej rekomendowały rządowi RP wdrożenie 4 pilotażowych zintegrowanych programów rozwoju regionalnego z udziałem funduszy PHARE. Z opracowanych już i zatwierdzonych przez Radę Ministrów programów pilotażowych 3 mają ścisły związek z tworzeniem nowych miejsc pracy dla ludności wiejskiej.    1) Regionalny Program Restrukturyzacji Gospodarki i Przeciwdziałania Bezrobociu w Województwach Polski Północnej przygotowany został przede wszystkim w celu zagospodarowania obszarów po byłych ppgr i przeciwdziałania wysokiemu bezrobociu strukturalnemu. Obejmuje obszar 7 województw: elbląskie, koszalińskie, olsztyńskie, pilskie, słupskie, suwalskie i toruńskie. Realizować go będzie Komitet Sterujący Województw Polski Północnej, w skład którego wchodzą wojewodowie i przewodniczący sejmików samorządowych, organizacje społeczne, samorząd gospodarczy, przedstawiciele związków gmin.    W pierwszym etapie, tj. w latach 1998-1999, planowany jest przyrost miejsc pracy o 50-60 tys., szczególnie w infrastrukturze i działalnościach pozarolniczych. Zakłada się między innymi, że 80% wiejskich gospodarstw domowych podłączonych zostanie do sieci wodociągowej, wybudowane zostaną oczyszczalnie ścieków, sieć kanalizacyjna, wzrośnie liczba telefonów, zwiększy się liczba odbiorców gazu przewodowego. Utworzonych ma zostać ok. 4,5 tys. nowych podmiotów gospodarczych. Uruchomiona ma być działalność agroturystyczna w kilku tysiącach gospodarstw oraz podniesiony standard bazy noclegowej na wsi. Zakłada się ponadto zagospodarowanie na cele leśne ok. 180 tys. ha gruntów uprzednio użytkowanych rolniczo.    Przewiduje się, że konkretne programy realizacyjne finansowane będą z wielu źródeł:    - na szczeblu lokalnym: środków własnych ludności i drobnych inwestorów, funduszów gminnych i kredytów przez nie zaciąganych,    - na szczeblu wojewódzkim z budżetu i funduszów wojewódzkich, środków Narodowego i Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, fundacji i agencji rozwoju regionalnego, w tym środków pomocowych,    - na szczeblu krajowym: budżetu, funduszy celowych, funduszy agencji rządowych, kredytów zaciąganych lub gwarantowanych przez rząd itp.,    - ze środków instytucji międzynarodowych: PHARE, środków pomocowych krajów zainteresowanych realizacją i wsparciem programu, Banku Światowego, środków funduszy przedakcesyjnych.    2) Małopolski Program Rozwoju Wsi i Rolnictwa obejmuje swoim zasięgiem 9 województw makroregionu południowo-wschodniego: kieleckie, krakowskie, krośnieńskie, nowosądeckie, przemyskie, rzeszowskie, tarnobrzeskie, tarnowskie oraz bielskie. Jego celem wiodącym jest zwiększenie zatrudnienia pozarolniczego oraz przebudowa struktury zatrudnienia poprzez aktywizację małych miast jako ośrodków rozwoju obszarów wiejskich, rozwój małej i średniej przedsiębiorczości, rozwój agroturystyki na wsi oraz współpraca z państwami przygranicznymi (Czechy, Słowacja, Ukraina). Przewidziany jest również rozwój infrastruktury technicznej (gazownictwo, kanalizacja i rozwój systemu wodociągów, budowa oczyszczalni ścieków, modernizacja dróg wiejskich, łączność), rozwiązanie problemów związanych z organizacją rynku rolnego, wdrożenie intensywnych programów edukacji i aktywizacji społeczności lokalnej, ochrona walorów przyrodniczych i kulturowych regionu, dostosowanie funkcjonowania służb fitosanitarnych i weterynaryjnych do wymogów Unii Europejskiej, przystosowanie rolnictwa do wymagań integracji.    Program realizowany będzie przez władze terenowe przy współudziale Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Agencji Rynku Rolnego, Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, Agencji Rozwoju Regionalnego, Fundacji Zaopatrzenia Wsi w Wodę, Fundacji Pomocy dla Rolnictwa, Funduszu Pracy, Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Europejskiego Funduszu Rozwoju Wsi Polskiej, a także Rządowego Centrum Studiów Strategicznych, ośrodków doradztwa rolniczego, izb rolniczych.    Finansowanie programu opierać się będzie na zasadzie integracji środków pochodzących z wielu źródeł: budżetu państwa, środków pozabudżetowych, agencji rządowych, fundacji, środków samorządów lokalnych, funduszy prywatnych, w tym środków pomocowych Unii Europejskiej. Rozwijana będzie ponadto wszechstronna akcja na rzecz promocji założeń i celów programu w celu pozyskania środków na konkretne programy realizacyjne.    3) Pilotażowy program Ekorozwój w Euroregionie Sprewa-Nysa-Bóbr obejmuje środkową część granicy polsko-niemieckiej (po stronie polskiej - 41 miast i gmin województwa zielonogórskiego). Nadrzędnym celem programu jest wszechstronna działalność na rzecz obszarów przygranicznych, ich sanacji ekologicznej, zrównoważonego rozwoju regionalnego i rozkwitu kulturalnego, edukacji i poprawy warunków życia ich mieszkańców, w tym zniwelowania istniejących różnic sytuacji ekonomicznej. Władze Euroregionu otworzone zostały na zasadzie równorzędności stron. Głównymi organami są Prezydium i Rada Euroregionu. Po stronie polskiej najwyższym organem wykonawczym jest Konwent Stowarzyszenia Gmin.    W dniu 19 grudnia 1997 r. zostało podpisane Memorandum Finansowe Krajowego Programu Operacyjnego PHARE - 1997 dla Polski, którego jednym z komponentów jest rozwój regionalny. Na zintegrowane Pilotażowe Programy Rozwoju Regionalnego przeznaczono w pierwszym etapie sumę 15 mln ECU, w tym na:    - projekt 01 - Regionalny Rozwój Instytucjonalny - 3 mln ECU,    - projekt 02 - Wsparcie Inwestycji w Regionie Małopolski - 12 mln ECU.    Projekt 02 ma wesprzeć szeroko rozumiany Małopolski Program Rozwoju Wsi i Rolnictwa.    Strategia wielofunkcyjnego rozwoju wsi z uwagi na wielosektorowy charakter wymaga programowania, koordynacji i realizacji zarówno na szczeblu ogólnokrajowym, jak i na wszystkich szczeblach regionalnych. Z uwagi na ograniczone środki publiczne przyjęto, że zasady pomocy zewnętrznej muszą w coraz większym stopniu podlegać dostosowaniu do systemów finansowych stosowanych w Unii Europejskiej, w tym zwłaszcza obowiązujących przy korzystaniu ze środków funduszy przedakcesyjnych i strukturalnych.    Realizacja programów, a zwłaszcza ich skala i rezultaty, zależeć będzie od wysokości środków, które będą mogły być przeznaczone na ten cel, i ich montażu zapewniającego efektywność wykorzystania.    Przedstawiłem powyżej tylko część działań resortu rolnictwa w zakresie poprawy sytuacji na wsi i rozwoju rolnictwa uwzględniając pytania pana posła dotyczące szczególnie sytuacji na terenach po byłych ppgr. Całość zamierzeń, jak wspomniałem na wstępie, przedstawiona zostanie w programie rozwoju rolnictwa, który będzie przedmiotem debaty sejmowej.    Sekretarz stanu    Ryszard Brzezik    Warszawa, dnia 14 kwietnia 1998 r.